Türkiye ile ABD arasında uzun süredir devam eden F-16 tedarik ve modernizasyon görüşmelerinde yeniden hareketlilik yaşanıyor. Al-Monitor’a konuşan ve müzakereler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre, iki ülke arasındaki temaslar yeniden başlarken sürecin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında yapması beklenen görüşme öncesinde hız kazandığı belirtiliyor.
Ancak görüşmelerin yeniden başladığı bilgisi henüz Türkiye veya ABD savunma makamları tarafından resmen doğrulanmış değil. Bu nedenle mevcut gelişme, yeni bir anlaşmadan ziyade teknik düzeyde yeniden canlanan müzakere süreci olarak değerlendiriliyor.
40 yeni F-16 Block 70 gündemde
Türkiye’nin mevcut F-16 dosyasındaki en önemli başlıklardan biri, 40 adet yeni F-16 Block 70 savaş uçağının satın alınması. Ankara’nın başlangıçtaki talebi, yeni uçakların yanı sıra mevcut F-16 filosu için 79 modernizasyon kitini de içeren daha kapsamlı bir paketi kapsıyordu.
Süreç içinde paketin kapsamı değişirken Türkiye’nin 79 modernizasyon kitinden vazgeçtiği, yeni F-16 alımının ise sürdüğü bildirildi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in daha önce yaptığı açıklamalara göre Türkiye, 40 uçak için yaklaşık 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yaptı. Uçaklar, mühimmat ve ilgili ekipmanlarla birlikte toplam paketin maliyetinin yaklaşık 6,5-7 milyar dolar seviyesinde olduğu ifade ediliyor.
Modernizasyonda millî çözümler öne çıkıyor
ABD’den alınması planlanan modernizasyon kitlerinin kapsamının değişmesi, Türkiye’nin mevcut F-16 filosunda yerli sistemlerin kullanımını daha önemli hale getirdi.
TUSAŞ tarafından yürütülen yapısal modernizasyon çalışmalarında uçakların gövde ve yapısal parçaları yenilenerek hizmet ömürlerinin uzatılması hedefleniyor. ASELSAN ve diğer savunma sanayii şirketlerinin geliştirdiği sistemler de bu sürece dahil ediliyor.
Bu alandaki önemli programlardan biri ÖZGÜR. Program kapsamında millî aviyonik sistemlerin yanı sıra ASELSAN’ın geliştirdiği MURAD AESA radarı, millî görev bilgisayarı, millî IFF sistemi ve çok fonksiyonlu renkli göstergelerin kullanılması planlanıyor. AESA radar, elektronik olarak yönlendirilebilen ve hedefleri takip etmede gelişmiş yetenekler sağlayan bir radar teknolojisi olarak öne çıkıyor.
Teslimat takvimi belirsizliğini koruyor
Türkiye’nin sipariş ettiği yeni F-16 Block 70 uçaklarının ne zaman teslim edileceğine ilişkin kesin takvim ise henüz açıklanmış değil. Lockheed Martin, Türkiye için üretilecek uçakların üretim sırası ve ilk teslimat tarihi konusunda kesin bir program paylaşmadı.
Bu nedenle yeniden başlayan görüşmelerde yalnızca maliyetin değil, teslimat takviminin ve uçakların teknik konfigürasyonunun da önemli başlıklar arasında yer alması bekleniyor.
F-35 ve CAATSA başlıkları da gündemde
F-16 görüşmelerindeki yeni temaslar, Türkiye-ABD savunma ilişkilerinin F-35 ve S-400 kaynaklı CAATSA yaptırımları gibi diğer başlıklarının tartışıldığı bir döneme denk geliyor.
ABD Temsilciler Meclisi üyesi Darrell Issa, Eylül ayında Türkiye’nin F-16 filosunun modernizasyonuna öncelik verilmesi gerektiğini belirtirken S-400 kaynaklı yaptırım meselesine ilişkin temaslardan da söz etti. Ancak bu açıklamalar Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olduğu veya CAATSA yaptırımlarının kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Bu konularda kamuoyuna açıklanmış kesin bir anlaşma bulunmuyor.
Sürecin odağında yeni müzakere dönemi var
F-16 görüşmelerinin yeniden başlaması, yaklaşık 40 yeni F-16 Block 70 uçağının tedariki açısından yeni bir müzakere dönemine işaret ediyor. Bununla birlikte şu aşamada yeni bir anlaşmanın imzalandığı, fiyat konusunda mutabakat sağlandığı veya teslimat takviminin kesinleştirildiği yönünde resmî bir açıklama bulunmuyor.
Önümüzdeki dönemde görüşmelerin yeni uçakların üretim ve teslimat planı, teknik özellikleri, mevcut F-16 filosunun modernizasyonu ve Türkiye-ABD savunma ilişkilerindeki diğer başlıklarla nasıl şekilleneceği takip edilecek.
