Bilim dünyası, Güneş Sistemi’nin yapısına dair bilinenleri yeniden yazdıracak sarsıcı bir keşfe imza attı. Henüz tam kapasiteyle faaliyete geçmeden devrim niteliğinde verilere ulaşan Vera C. Rubin Gözlemevi, fizik kurallarını zorlayan bir asteroidi gün yüzüne çıkardı.
2 Dakikadan Kısa Sürede Tam Tur: Bir "İmkansızın" Keşfi
“2025 MN45” olarak adlandırılan ve yaklaşık 710 metre çapında olan dev göktaşı, kendi ekseni etrafındaki bir dönüşünü sadece 1,88 dakikada tamamlıyor. Bu rakam, gökbilimciler arasında "dönüş bariyeri" olarak bilinen fiziksel sınırın çok üzerinde bir hıza işaret ediyor.
Klasik fizik modellerine göre; 150 metreden büyük bir göktaşının kendi ekseni etrafında 2,2 saatten daha kısa sürede dönmesi durumunda, merkezkaç kuvvetinin kütleçekimini yenmesi gerekiyor. Yani teorik olarak 2025 MN45’in bu hızla dönerken çoktan parçalanıp uzaya saçılmış olması gerekirdi. Ancak bu dev kütle, tüm tahminlerin aksine tek parça halindeki yapısını korumaya devam ediyor.
Yalnız Değil: 18 Gizemli Gök Cismi Daha Var
Araştırmayı yürüten Sarah Greenstreet liderliğindeki ekip, keşfin sadece 2025 MN45 ile sınırlı olmadığını ortaya koydu. Ekip, benzer şekilde teorik sınırları aşan ve "imkansız" kabul edilen dönüş hızlarına sahip 18 farklı göktaşı daha tespit etti.
Bu bulgular, asteroidlerin yapısına dair yıllardır süregelen "gevşek yığın" (rubble pile) teorisini tartışmaya açtı. Yeni veriler, bazı asteroidlerin sanılanın aksine gevşek bir toz ve kaya yığını değil; son derece yoğun, tek parça ve yüksek iç dirence sahip "monolitik" yapılar olabileceğini kanıtlıyor.
Milyarlarca Yıllık Sarsılmaz Miras
Uzmanlara göre bu dayanıklı yapılar, Güneş Sistemi’nin oluşum evresindeki o meşhur ve şiddetli çarpışmalardan sağ çıkmayı başarmış "nadir antik kalıntılar". Milyarlarca yıl öncesine ait bu sağlam gök cisimleri, erken dönem Güneş Sistemi’ndeki çevre koşullarını ve gezegenlerin oluşum sürecini anlamak için benzersiz birer veri kaynağı sunuyor.
Rubin Gözlemevi’nden gelecek yeni verilerin, önümüzdeki yıllarda derin uzayın evrimsel geçmişine dair birçok bilinmeyeni aydınlatması ve asteroid madenciliği gibi gelecek projeleri için yeni bir temel oluşturması bekleniyor.
