Küresel enerji krizine temiz ve neredeyse sınırsız bir çözüm sunması hedeflenen nükleer füzyon teknolojisinde kritik bir eşik daha aşıldı. Çin’in Hefei kentinde yapımı sürdürülen ve "yapay güneş" olarak adlandırılan Yanan Plazma Deneysel Süper İletken Tokamak (BEST) projesinde ana bina kompleksi tamamlanarak reaktörün fiziksel montaj sürecine geçildi.
2023 yılında temelleri atılan projede, inşaat çalışmalarının yerini hassas mühendislik montajlarına bırakmasıyla birlikte tesis hareketlendi. Temmuz ayından itibaren reaktörün kalbini oluşturacak devasa bileşenler alana sevk edilmeye başlandı. Vakum kabı, soğuk yalıtım kalkanı ve toroidal alan mıknatısları gibi hayati parçaların kurulumuyla reaktörün fiziksel yapısı şekillenmeye başladı.
Hedef: Harcanandan Fazla Enerji Üretmek
BEST reaktörünü geleneksel plazma deneylerinden ayıran en temel fark, döteryum ve trityum izotoplarını kullanarak gerçek bir "yanan plazma" ortamı yaratmayı amaçlaması. Projenin ana hedefi, 20 ila 200 megavat arasında füzyon gücüne ulaşarak reaktöre verilen enerjiden daha fazlasını elde etmek — yani net enerji kazancını deneysel olarak kanıtlamak.
Sistem, milyonlarca santigrat dereceye ulaşan aşırı sıcak plazmanın güçlü süper iletken mıknatıslar yardımıyla reaktör duvarlarına değdirilmeden askıda tutulması prensibiyle çalışıyor. Özel vakum ve soğutma kalkanları, plazmanın yüksek ısısını koruyarak reaksiyonun kendi kendini besleyen sürekli bir sürece dönüşmesini sağlıyor.
2027 Hedefiyle İlerleme Sürüyor
Mühendislerin şu anki ana odak noktası, milimetrik toleranslarla bir araya getirilmesi gereken bu son derece hassas parçaların montajını tamamlamak. Montaj aşamasının başarıyla sonuçlanmasının ardından Çin, yüksek sıcaklıklı plazma denemelerinden doğrudan füzyon gücü üretimi gösterimine geçiş yapacak.
Projenin tamamlanarak test sürüşlerine başlanması 2027 yılının sonu olarak planlanıyor.
