Teknoport Bilim Uzayda "Kayıp Gezegen" Gizemi Çözüldü: Görünmez Kardeşi Yörüngesini Eğdi

Uzayda "Kayıp Gezegen" Gizemi Çözüldü: Görünmez Kardeşi Yörüngesini Eğdi

Gökbilimciler, Dünya'dan yaklaşık 1.100 ışık yılı uzaklıkta bulunan TOI-2535b adlı dev ötegezegenin teleskopların görüş alanından tamamen çıkmasını inceleyerek astronomide nadir görülen bir yörünge dansını gün yüzüne çıkardı.

4 Dakika
OKUNMA SÜRESİ
Uzayda "Kayıp Gezegen" Gizemi Çözüldü: Görünmez Kardeşi Yörüngesini Eğdi

İlk başta bir mercek hatası ya da kozmik bir çarpışma ihtimalini akıllara getiren bu "kayboluşun" ardında, gezegenin henüz doğrudan gözlemlenemeyen gizli bir kardeşi olduğu ortaya çıktı.

The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 9,7 milyar yaşındaki K cücesi yıldızı TOI-2535'in etrafında dönen "sıcak Jüpiter" sınıfındaki TOI-2535b, yıldızına o kadar yakın ki bir tam turunu yalnızca sekiz günden biraz fazla bir sürede, yani Merkür'den 10 kat daha hızlı tamamlıyor.

Kütle Çekimi Çekişmesi Yörüngeyi Yalpalatıyor 

2019 yılında NASA'nın TESS uydusu tarafından "geçiş yöntemi" (gezegenin yıldızının önünden geçerken ışığını hafifçe perdelemesi) ile keşfedilen TOI-2535b, yedi yıllık takip sürecinde yıldızının orta hattından giderek yukarı doğru kaydı ve Mart 2026 itibarıyla Dünya'nın bakış açısından tamamen çıktı.

Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles Kampüsü'nden (UCLA) astrofizikçi Samuel Yee ve ekibi, bu sıra dışı hareketin Satürn büyüklüğündeki görünmez bir kardeş gezegenden kaynaklandığını belirledi. İki dev gezegen arasındaki yoğun kütle çekimi etkileşimi, yörüngeleri en az 5 derecelik karşılıklı bir eğime sürükleyerek 30 ila 50 yıl süren devasa bir "yalpalama döngüsü" oluşturuyor. Güneş sistemimizdeki gezegenlerin (Merkür hariç) yaklaşık bir derecelik eğimle tek bir düzlemde döndüğünü vurgulayan Yee, bu sistemdeki eğikliğin çoklu gezegen sistemleri için alışılmadık derecede yüksek olduğuna dikkat çekti.

Yok Olmadılar, Sadece Açı Değiştirdiler 

Araştırmacılar, gezegenin fiziksel olarak yok olmadığını, yalnızca Dünya ile yıldızı arasındaki hizalanmadan çıktığını belirtiyor. Çalışmanın ortak yazarlarından Erik Petigura, bu durumu Dünya'daki Güneş ve Ay tutulmalarına benzeterek, yörünge düzlemlerindeki küçük açı değişimlerinin gözlem açısını tamamen değiştirebildiğini ifade etti.

Sistemin geleceğini anlamak için 50 milyon yörünge turunu kapsayan 1 milyon yıllık bir bilgisayar simülasyonu gerçekleştiren bilim insanları, gezegenler arasındaki yörünge rezonansının sistemi dengede tuttuğunu ve iki devin birbirini uzaya fırlatmasını önlediğini saptadı.

Modellemeler, TOI-2535b'nin önümüzdeki on yıllar boyunca görüş alanımıza girip çıkmaya devam edeceğini gösteriyor. Gökbilimciler, bu yalpalama hareketi sayesinde yakında "gizli kardeş" gezegenin de doğrudan geçiş yaparken yakalanabileceğini ve dev gezegenlerin yıldızlarına doğru nasıl göç ettiğine dair önemli ipuçları elde edileceğini öngörüyor.İlk başta bir mercek hatası ya da kozmik bir çarpışma ihtimalini akıllara getiren bu "kayboluşun" ardında, gezegenin henüz doğrudan gözlemlenemeyen gizli bir kardeşi olduğu ortaya çıktı.

The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 9,7 milyar yaşındaki K cücesi yıldızı TOI-2535'in etrafında dönen "sıcak Jüpiter" sınıfındaki TOI-2535b, yıldızına o kadar yakın ki bir tam turunu yalnızca sekiz günden biraz fazla bir sürede, yani Merkür'den 10 kat daha hızlı tamamlıyor.

Kütle Çekimi Çekişmesi Yörüngeyi Yalpalatıyor 

2019 yılında NASA'nın TESS uydusu tarafından "geçiş yöntemi" (gezegenin yıldızının önünden geçerken ışığını hafifçe perdelemesi) ile keşfedilen TOI-2535b, yedi yıllık takip sürecinde yıldızının orta hattından giderek yukarı doğru kaydı ve Mart 2026 itibarıyla Dünya'nın bakış açısından tamamen çıktı.

Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles Kampüsü'nden (UCLA) astrofizikçi Samuel Yee ve ekibi, bu sıra dışı hareketin Satürn büyüklüğündeki görünmez bir kardeş gezegenden kaynaklandığını belirledi. İki dev gezegen arasındaki yoğun kütle çekimi etkileşimi, yörüngeleri en az 5 derecelik karşılıklı bir eğime sürükleyerek 30 ila 50 yıl süren devasa bir "yalpalama döngüsü" oluşturuyor. Güneş sistemimizdeki gezegenlerin (Merkür hariç) yaklaşık bir derecelik eğimle tek bir düzlemde döndüğünü vurgulayan Yee, bu sistemdeki eğikliğin çoklu gezegen sistemleri için alışılmadık derecede yüksek olduğuna dikkat çekti.

Yok Olmadılar, Sadece Açı Değiştirdiler 

Araştırmacılar, gezegenin fiziksel olarak yok olmadığını, yalnızca Dünya ile yıldızı arasındaki hizalanmadan çıktığını belirtiyor. Çalışmanın ortak yazarlarından Erik Petigura, bu durumu Dünya'daki Güneş ve Ay tutulmalarına benzeterek, yörünge düzlemlerindeki küçük açı değişimlerinin gözlem açısını tamamen değiştirebildiğini ifade etti.

Sistemin geleceğini anlamak için 50 milyon yörünge turunu kapsayan 1 milyon yıllık bir bilgisayar simülasyonu gerçekleştiren bilim insanları, gezegenler arasındaki yörünge rezonansının sistemi dengede tuttuğunu ve iki devin birbirini uzaya fırlatmasını önlediğini saptadı.

Modellemeler, TOI-2535b'nin önümüzdeki on yıllar boyunca görüş alanımıza girip çıkmaya devam edeceğini gösteriyor. Gökbilimciler, bu yalpalama hareketi sayesinde yakında "gizli kardeş" gezegenin de doğrudan geçiş yaparken yakalanabileceğini ve dev gezegenlerin yıldızlarına doğru nasıl göç ettiğine dair önemli ipuçları elde edileceğini öngörüyor.

İlk Arabasını Alacak Gençlere ÖTV İndirimi Çıktı mı?

İlk Arabasını Alacak Gençlere ÖTV İndirimi Çıktı mı?