Avrupa Birliği (AB), 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni uzun vadeli bütçesini finanse etmek amacıyla dünyanın en büyük dijital teknoloji şirketlerine vergi getirilmesini değerlendiriyor. Avrupa Parlamentosunun (AP) da desteklediği önerinin, birliğe yeni gelir kaynakları oluşturması beklenirken ABD ile yeni bir gerilime yol açabileceği belirtiliyor.
Costa'nın Bütçe Taslağında 200 Milyar Euroluk Kesinti
AB'nin 27 üye ülkesini temsil eden Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, yeni bütçeye ilişkin taslağını açıklamaya hazırlanıyor. AFP'ye konuşan kaynaklara göre Costa'nın teklifinde yaklaşık 200 milyar euroluk harcama kesintisi öngörülüyor. Bununla birlikte bütçenin bir bölümünün yeni vergiler ve farklı gelir kaynaklarıyla finanse edilmesi planlanıyor.
Costa'nın gündeme getireceği düzenlemeler arasında büyük dijital şirketlere yönelik vergi de bulunuyor. Söz konusu adım, özellikle dijital pazarda faaliyet gösteren küresel teknoloji şirketlerinin AB bütçesine doğrudan katkı sağlamasını amaçlıyor.
ABD ile Yeni Bir Gerilim Yaşanabilir
Dijital vergi önerisinin ABD Başkanı Donald Trump'ın tepkisini çekebileceği değerlendiriliyor. Trump, geçmişte Avrupa Birliği'nin büyük teknoloji şirketlerine yönelik rekabet ve içerik düzenlemelerine, ayrıca uygulanan para cezalarına sert eleştiriler yöneltmişti.
AB liderleri, perşembe ve cuma günleri Brüksel'de gerçekleştirilecek zirvede Costa'nın bütçe teklifini ayrıntılı şekilde ele alacak. Yeni vergiler ve harcama kesintileri konusundaki görüş ayrılıklarının toplantıların zorlu geçmesine neden olması bekleniyor.
Kripto Para ve Çevrimiçi Kumar da Vergi Gündeminde
AB Komisyonu daha önce büyük şirketlere yönelik vergi, elektronik atıklara ek mali yükümlülük ve tütün ürünlerine daha yüksek vergi getirilmesini içeren çeşitli öneriler sunmuştu. Yeni plan kapsamında dijital verginin, büyük şirketlere uygulanması düşünülen verginin yerini alması gündemde.
Avrupa Parlamentosu üyeleri ise vergi kapsamının genişletilmesini istiyor. Milletvekilleri, kripto para işlemleri ve çevrimiçi kumar faaliyetlerinin de vergilendirilmesini öneriyor. AP'nin hesaplamalarına göre dijital vergi ve diğer yeni gelir kalemleri, AB'ye yılda yaklaşık 32 milyar euro kazandırabilir.
Üye Ülkeler Arasında Bütçe Tartışması
AB Komisyonu, geçen yıl 2028-2034 dönemini kapsayan yaklaşık 2 trilyon euroluk bütçe teklifini gündeme getirmişti. Ancak üye ülkeler, bütçenin büyüklüğü ve harcamaların nasıl karşılanacağı konusunda henüz uzlaşabilmiş değil.
Almanya, bütçede ciddi kesintiler yapılmasını savunan ülkelerin başında geliyor. Berlin yönetimi, birliğin gelecek yedi yıllık bütçesinde 140 milyar euroluk kesinti öngören taslak öneriye de tepki göstermişti. Almanya, İsveç'in de aralarında bulunduğu beş ülkeyle birlikte yeni vergi kaynaklarına temkinli yaklaşıyor.
İsveç Avrupa İşleri Bakanı Jessica Rosencrantz, yeni vergilerin mali sorunları çözmeyeceğini savunarak asıl odak noktasının harcamaların azaltılması olması gerektiğini belirtti. Rosencrantz ayrıca üye ülkelerin ulusal bütçelerinden AB'ye yaptıkları katkıların da düşürülmesini istiyor.
Avrupa Parlamentosu Kesintilere Karşı Çıkıyor
Bütçe tartışmalarında yalnızca tasarruf yanlısı ülkeler değil, daha fazla kaynak isteyen üyeler de belirleyici rol oynuyor. AB'nin en büyük ikinci ekonomisi olan Fransa, birliğin karşı karşıya olduğu artan zorluklarla mücadele edebilmesi için yeterli mali kaynağa sahip olması gerektiğini savunuyor.
Güney, Orta ve Doğu Avrupa'dan 17 ülkenin oluşturduğu "Uyumun Dostları" grubu ise tarım ve bölgesel kalkınma için daha fazla bütçe ayrılmasını talep ediyor.
Avrupa Parlamentosu üyeleri de önerilen kesintilerin aşırıya kaçtığı görüşünde. Bütçe müzakerelerinde kilit isimlerden Siegfried Muresan, Parlamento'nun taleplerinin dikkate alınmaması halinde harcama planını engelleyebilecekleri uyarısında bulundu.
Yeni bütçenin kabul edilebilmesi için öncelikle üye ülkelerin kendi aralarında uzlaşması, ardından Avrupa Parlamentosu ile ortak bir noktada buluşması gerekiyor. Bu nedenle dijital vergi önerisinin yanı sıra harcama kesintileri ve tarım destekleri, önümüzdeki dönemin en önemli müzakere başlıkları arasında yer alacak.