İnternetin önemli bir bölümünü çalıştıran PHP programlama dilinde tespit edilen iki kritik güvenlik açığı, dünya genelinde siber güvenlik alarmına neden oldu. Çarşamba günü yayımlanan düzeltmelere rağmen güncellemeleri zamanında uygulayamayan bazı kuruluşlar, saldırı riskini azaltmak amacıyla internet sitelerini geçici olarak erişime kapattı.
Açıklar, Calif ve Wiz şirketlerindeki siber güvenlik araştırmacıları tarafından keşfedildi. Çalışmalar, web geliştirme dillerindeki güvenlik sorunlarını belirlemeyi ve gidermeyi amaçlayan Patch the Planet programı kapsamında yürütüldü. PHP Vakfı ile OpenAI’ın da dahil olduğu bu girişim, araştırmacıların gelişmiş yapay zekâ araçlarından yararlanmasını sağladı.
On yılı aşkın süredir fark edilmeyen güvenlik kusurlarının, ağustos ayında birkaç hafta boyunca yürütülen çalışmalar sonucunda ortaya çıkarıldığı belirtildi. OpenAI, kendi araştırmacılarından birinin de aynı dönemde benzer bir keşif yaptığını açıkladı. Wiz ise gelişmiş yapay zekâ modellerinin, farklı uygulamalardaki açıkların bulunmasını ve uyarlanmasını saatler içinde mümkün kıldığını vurguladı.
PHP Vakfı başlangıçta düzeltmeyi ay sonuna doğru yayımlamayı planlıyordu. Ancak güvenlik açığına ilişkin ayrıntıların salı günü sosyal medyada paylaşılması, kurumun açıklama ve güncelleme sürecini hızlandırmasına neden oldu.
Hangi İnternet Siteleri Etkilendi?
Güvenlik krizi, kamu kurumlarından büyük çevrimiçi platformlara kadar geniş bir alanı etkiledi. Finlandiya hükümeti bazı kamuya açık internet hizmetlerini geçici olarak kapatırken Hollanda’nın siber güvenlik kurumu da kendi sitesini erişime kapattı. Hollanda Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü ile parlamentonun alt kanadı Tweede Kamer’in internet sitelerine de erişilemedi.
Wikipedia’nın işletmecisi Wikimedia Vakfı, sistemlerini güvenli hâle getirmek için çalışma yürüttüğünü ve bazı hizmetleri önlem amacıyla devre dışı bıraktığını bildirdi. Bu durum, çarşamba günü kullanıcıların Wikipedia’nın bazı bölümlerine ulaşamamasına yol açtı. Edinburgh belediyesinin internet sitesi de erişim sorunları yaşayan platformlar arasında yer aldı.
BBC’nin Doctor Who ve The Traitors gibi programlarına ait çevrimiçi sayfaların da erişilemez olduğu bildirildi. Ancak bu sayfaların PHP açıklarıyla bağlantısı doğrulanmadı. Sanat platformu DeviantArt gibi bazı diğer siteler de geçici bakım duyuruları yayımladı; kapanmaların nedenleri konusunda kesin bir açıklama yapılmadı.
Hükümetlerden Acil Güvenlik Uyarıları
ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), gerekli düzeltmeleri yükleyemeyen kuruluşlara sistemlerini geçici olarak çevrimdışı bırakmaları çağrısında bulundu. Beyaz Saray da federal kurumların sorunu çözme çalışmalarını hızlandırmak için önde gelen yapay zekâ laboratuvarlarıyla iş birliği yürüttü.
Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), Avrupa Birliği ve Avustralya’daki ilgili kurumlarla birlikte PHP kullanan kuruluşları güvenlik güncellemelerini uygulamaya çağırdı. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi de kamuya açık internet sitelerinin PHP kullanıp kullanmadığının kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye Siber Güvenlik Başkanlığı da kamu kurumları ve özel sektör kuruluşları başta olmak üzere sistem yöneticilerine, internete açık bilişim altyapılarını gözden geçirmeleri ve yayımlanan güvenlik güncellemelerini gecikmeden uygulamaları yönünde çağrı yaptı.
Güvenlik Açıkları Neden Bu Kadar Tehlikeli?
ABD Ulusal Güvenlik Ajansı ve Avrupa Birliği kurumlarının değerlendirmelerine göre açıklar, saldırganların kimlik doğrulaması olmadan uzaktan kod çalıştırmasına olanak tanıyabilir. Uzaktan kod yürütme, bir saldırganın internet üzerinden hedef sistemde kendi hazırladığı komutları çalıştırabilmesi anlamına geliyor.
Bu tür bir erişim, kötü amaçlı yazılımların yüklenmesine, sunuculardaki dosya ve veritabanlarına ulaşılmasına veya internet sitelerinin hizmet dışı bırakılmasına yol açabilir. Haberde aktarılan tahminlere göre internetin yaklaşık yüzde 70’i bu güvenlik sorunlarından etkilenmiş olabilir.
Riskin büyüklüğü, PHP’nin yaygın kullanımından kaynaklanıyor. Dil; WordPress, Drupal, Joomla ve Magento gibi içerik yönetim sistemlerinde, barındırma hizmetlerinde ve sunucu kontrol panellerinde kullanılıyor. Üstelik bazı kuruluşlar, üçüncü taraf yazılımların arka planında PHP çalıştığının farkında bile olmayabiliyor.
Cloudflare ve diğer siber güvenlik şirketleri, açıkların kötüye kullanılmaya başlanmış olabileceğine ilişkin işaretlere dikkat çekti. Uzmanlar, yalnızca güncelleme yapmanın değil, olası saldırı izlerini araştırmanın da önemli olduğunu belirtiyor.
Hangi PHP Sürümleri Etkileniyor, Ne Yapılmalı?
Etkilenen sürümlerin tamamı henüz kesinleşmiş değil. CERT-EU, güvenlik açığının 2004 yılında yayımlanan PHP 5’ten itibaren daha eski ve yeni sürümleri etkileyebileceği uyarısında bulundu. PHP Vakfı ise düzeltmeleri yalnızca en güncel sürümler için yayımladığı için PHP 8.1 ve daha eski sürümleri kullanan sistemlerin desteklenen sürümlere yükseltilmesi tavsiye ediliyor.
Sistem yöneticilerinin öncelikle internete açık sunucularında ve kullandıkları üçüncü taraf yazılımlarda PHP bulunup bulunmadığını belirlemesi gerekiyor. Ardından uygun güvenlik güncellemeleri uygulanmalı; güncellemenin hemen yapılamadığı durumlarda riskli sistemlerin geçici olarak çevrimdışı bırakılması değerlendirilmeli.
Uzmanlar, güncelleme sonrasında da sunucu kayıtlarının ve olağan dışı etkinliklerin incelenmesini öneriyor. Çünkü bir güvenlik açığının kapatılması, saldırganların daha önce sisteme erişmiş olma ihtimalini ortadan kaldırmıyor.
