Teknoport Yazılım World Wide Web'in İlk Adımından Küresel Dönüşüme: İnternetin 35 Yıllık Yolculuğu

World Wide Web'in İlk Adımından Küresel Dönüşüme: İnternetin 35 Yıllık Yolculuğu

İlk web sitesinin 1991'de kamuya açılmasının üzerinden 35 yıl geçti. İnternet, akademik ağlardan milyarlarca insanın kullandığı küresel bir platforma dönüştü.

4 Dakika
OKUNMA SÜRESİ
World Wide Web'in İlk Adımından Küresel Dönüşüme: İnternetin 35 Yıllık Yolculuğu

İnternetin bugün milyarlarca insan tarafından kullanılan küresel bir iletişim ağına dönüşmesinin temelini atan World Wide Web (WWW), 35 yıllık geçmişinde günlük yaşamın hemen her alanını değiştirdi. İngiliz bilgisayar bilimci Tim Berners-Lee tarafından geliştirilen teknoloji; iletişim, eğitim, ticaret, bankacılık ve bilgi paylaşımında köklü bir dönüşümün önünü açtı.

İlk web sitesi, 20 Aralık 1990'da İsviçre'deki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) yayımlandı. Başlangıçta yalnızca kurumun kendi bilgisayar ağı üzerinden erişilebilen site, 6 Ağustos 1991'de dış kullanıcıların erişimine açıldı. Böylece web teknolojisi, araştırma merkezinin sınırlarını aşarak dünya genelinde kullanılabilecek bir yapıya kavuştu.

İlk dönemlerinde ağırlıklı olarak akademik ve askerî araştırmalar için kullanılan internet, zamanla bireysel kullanıcıların ve ticari kuruluşların da erişimine açıldı. Web sayfalarının yaygınlaşması, bilginin paylaşılma ve tüketilme biçimini önemli ölçüde değiştirdi.

Türkiye'nin İnternet Serüveni Üniversitelerle Başladı

Türkiye'de internet altyapısının temelleri, 1986 yılında Türkiye Üniversite ve Araştırma Kurumları Ağı'nın (TÜVAKA) kurulmasıyla atıldı. Üniversiteler ve araştırma kuruluşları arasında elektronik iletişimi sağlamak amacıyla oluşturulan bu ağ, ülkenin dijitalleşme sürecindeki ilk önemli adımlardan biri oldu.

1987 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) üzerinden geniş alan ağı bağlantısı kurularak Avrupa ve ABD'deki üniversitelerin kullandığı BITNET-EARN sistemine erişim sağlandı. 1991'de ise ODTÜ ve TÜBİTAK iş birliğiyle TR-NET projesi başlatıldı. Projenin temel hedefi, internet erişimini yalnızca akademik kurumlarla sınırlı tutmayarak daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaştırmaktı.

Türkiye 1992'de Uluslararası İnternet Ağına Bağlandı

Türkiye'nin uluslararası internet ağına bağlanmasına yönelik ilk deneme Eylül 1992'de Hollanda ile gerçekleştirildi. X.25 devresi üzerinden yapılan bağlantının ardından ODTÜ Bilgi İşlem Daire Başkanlığı bünyesindeki yönlendiriciler aracılığıyla ABD'deki Ulusal Bilim Vakfı Ağı'na (NSFNet) erişildi.

PTT'den kiralanan 64 Kbps kapasiteli hat üzerinden gerçekleştirilen bağlantı, Türkiye'nin uluslararası internet ağına katılmasını sağladı. TR-NET'in ticari bölümünün 1995 yılında ODTÜ'ye devredilmesiyle bağlantı kapasitesi 128 Kbps'ye yükseltildi.

1993-1996 yılları arasında Ege, Bilkent, Boğaziçi ve İstanbul Teknik üniversiteleri başta olmak üzere birçok yükseköğretim kurumu internete bağlandı. İstanbul Teknik Üniversitesi, 1994 yılında kurduğu web sunucusuyla akademik içeriklerin dijital ortamda yayımlanmasına katkıda bulundu. UNIX tabanlı e-posta altyapıları ve ağ hizmetleri de bu dönemde dijital iletişimin gelişmesini destekledi.

ULAKBİM Akademik İnternet Altyapısını Güçlendirdi

Türkiye'nin akademik internet altyapısını geliştirmeye yönelik önemli adımlardan biri 1996 yılında atıldı. Yükseköğretim Kurulu, üniversitelerin ulusal ve uluslararası bilgisayar bağlantılarına ilişkin hizmetleri Mayıs 1996'da TÜBİTAK'a devretti.

Bu gelişmenin ardından Haziran 1996'da TÜBİTAK Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) kuruldu. Merkez, TÜVAKA'nın görevlerini ve TR-NET'in eğitim ile araştırma odaklı faaliyetlerini devraldı. Böylece üniversiteler arasında veri paylaşımı, ortak araştırmalar ve bilimsel kaynaklara erişim için daha güçlü bir altyapı oluşturuldu.

TURNET ile İnternet Ticari Kullanıma Açıldı

İnternetin Türkiye'de geniş kitlelere ulaşmasını hızlandıran gelişmelerden biri de Ağustos 1996'da hayata geçirilen TURNET projesi oldu. Proje sayesinde ticari kuruluşların ve internet servis sağlayıcılarının küresel ağa bağlantı kurmasının önü açıldı.

İnternet servis sağlayıcıları, bağlantı hizmetlerini bireysel kullanıcılara ve şirketlere sunmaya başladı. 1997 yılının başlarında Türkiye'deki internet servis sağlayıcısı sayısının 80'i aşması, dijital erişimin akademik çevrelerin dışına taşındığını gösteren önemli gelişmelerden biri oldu.

İnternet Medya, Bankacılık ve Ticareti Değiştirdi

İnternet kullanımının yaygınlaşması, Türkiye'de medya ve finans sektörlerinde de yeni bir dönemi başlattı. 1996 yılının sonlarından itibaren gazete ve dergiler yayınlarını internet üzerinden okuyucularına ulaştırmaya başladı. 1997'nin ortalarında bankalar internet bankacılığı hizmetlerini sunarken yılın sonlarına doğru bazı alışveriş merkezleri de çevrim içi alışveriş imkânı sağlamaya başladı.

Böylece internet, yalnızca bilgi edinme ve iletişim aracı olmaktan çıkarak günlük ticari işlemlerin gerçekleştirildiği bir platforma dönüştü.

35 Yılda Küresel Bir Dijital Ekosisteme Dönüştü

İlk web sitesinin dış kullanıcılara açılmasından bu yana internet teknolojileri büyük bir değişim geçirdi. Sosyal medya, akıllı telefonlar, bulut bilişim, yapay zekâ ve nesnelerin interneti gibi yenilikler, dijital dünyanın kullanım alanlarını daha da genişletti.

Türkiye'de üniversitelerin öncülüğünde başlayan internet çalışmaları da ticari bağlantıların ve dijital hizmetlerin gelişmesiyle farklı bir boyuta ulaştı. Araştırma merkezleri arasında iletişim kurmak amacıyla ortaya çıkan World Wide Web, bugün milyarlarca insanın bilgiye ulaştığı, iletişim kurduğu ve ekonomik faaliyetlerini gerçekleştirdiği küresel bir altyapının temelini oluşturuyor.

Amazon'da Apple Watch Kara Cuma İndirimleri Başladı!

Amazon'da Apple Watch Kara Cuma İndirimleri Başladı!